ساعت به ساعت و لحظه به لحظه مىگرداند ، در حالى كه مشركان عوامل حتمى ديگرى را غير از ارادهء خدا در گرداندن و تدبير امر آفرينش دست به كار مىدانند ، و از اين رو بدان عوامل كه غير از خدا هستند ، روى مىآورند .
با آن كه دلهاى مشركان پراكنده و آراء آنان در اين مورد مختلف است ، ولى آنچه از همهء آنها گمراهانهتر است گفتهء يهوديان است كه مىگويد دست خداوند بسته شده ، و اين به پيروى از نظر فيلسوفان يونان است كه پنداشتهاند خداوند از كار آفرينش آسوده شده و به استراحت پرداخته است و براى او ممكن نيست كه ديگر هرگز در آفرينش اثرى بگذارد .
رسالتهاى الهى در اين محور با رأى فيلسوفان بشر تناقض مىورزد ، چه به بشريت نويد مىدهد كه پروردگارشان به ايشان نزديك است ، و بر زندگى آنان تسلّط دارد ، و نداى آنان را مىشوند ، و به دعايشان پاسخ مىگويد ، و اين بينش الهى از طريق آيات قرآن روشن مىشود . در تفسير اهل بيت پيامبر ( ص ) / 112 در مورد كلمهء ( البداء نو پديدآورى ) آمده است كه معنى آن اين است كه پروردگار سبحان ما در هر چه مىخواهد مشيّت و ارادهء مطلق دارد و اين معنى همان است كه اين آيات قرآن بدان اشاره مىكند :
«
إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ
« 44 » زيرا پروردگار تو هر چه خواهد همان كند » .
«
ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ
« 45 » اوست صاحب عرش ارجمند .
هر چه را اراده كند به انجام مىرساند » .
«
وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا
« 46 » و فرمان خدا شدنى است » .
«
كَذلِكَ اللَّهُ يَفْعَلُ ما يَشاءُ
« 47 » بدان سان كه خدا هر چه بخواهد مىكند » .
هامش
( 44 ) - هود / 107 .
( 45 ) - البروج / 15 - 16 .
( 46 ) - النساء / 47 .
( 47 ) - آل عمران / 40 .