وضعيت جامعه قبل از بعثت نبى اكرم ( ص )
پيامبرگرامى اسلام ( ص ) در جامعهاى عارى از فضائل و پر از رذائل و در حالى كه شقاوت و جهالت سر تا پاى آن جامعه را فرا گرفته بود ، مبعوث به رسالت شد . در جامعهى عرب جاهلى عربستان ، هيچ فضيلت بارزى ملاحظه نمىشد . بنابراين براى درك بهتر وضعيت جامعهى عرب در زمان بعثت آن حضرت ، ناگزيريم به تبيين و تشريح برخى از ويژگىهاى آن دوران بپردازيم .
الف ) ظلم و ستم
پيامبر اكرم ( ص ) در ميان جامعهاى بر انگيخته شد كه ظلم ، تبعيض ، حيف و ميل ، استثمار و استضعاف مستضعفان ، به نهايت خود رسيده بود . ظلم و بىعدالتى در عصر بعثت نبوى فقط به سرزمين عربستان انحصار نمىيافت ؛ بلكه سراسر جهان را ظلم و بىعدالتى فرا گرفته بود . به عنوان مثال در ايران كه از تمدّن خاص و پيشرفتهاى برخوردار بود ، ظلم و تبعيض و اختلاف طبقاتى بيداد مىكرد .
در مورد ظلم و جنايت سران قوم عرب ، در تاريخ نوشتهاند كه يكى از اشراف مكّه در راه منزل ، مرد هيزمشكنى را ديد كه بارى از هيزم بر دوش مىكشد . از او پرسيد : هيزمهايت را مىفروشى ؟ مرد هيزمشكن پاسخ داد : آرى . گفت : بار هيزمت را به منزل ما ببر آنها را كامل بشكن و مهياى سوزاندن كن . مرد هيزمشكن بيچاره به منزل او رفت و پس از دو ساعت همهى هيزمها را