امّا در پايان اين مبحث نكات قابل توجّهى در خصوص موفّقيت مسلمانان وجود دارد كه به اختصار بدان اشاره مىكنيم .
يكى از اين نكات نقش پشتيبانى اقتصادى حضرت خديجه ( س ) است كه به اقرار مورّخان شيعه و سنّى نقش حمايتهاى مالى حضرت خديجه ( س ) از پيامبر ( ص ) بسيار تعيين كننده بوده است .
نكتهى ديگر حضور حضرت اميرالمؤمنين ( ع ) در كنار آن حضرت به عنوان ياورى امين و شمشيرى برّان در صحنههاى مختلف بود كه حضرت در اين مورد فرمودند :
« أنتَ بِمَنزِلَةِ هارُونَ مِن مُوسَي إلا أنَّهُ لا نَبِيَّ بَعْدي » « 1 » ،
و به اعتراف همهى مورّخان از مسلمان و غيرمسلمان ، موفّقيت پيامبر ( ص ) پس از امدادهاى غيبى ، عنايت حضرت حق و بردبارى و شكيبايى حضرت رسول ( ص ) ، مرهون مجاهدت و رشادت حضرت على ( ع ) بوده است .
هامش
( 1 ) - محمد كلينى ، كافى ، ج 8 ، ص 106