اقدامات پيامبر ( ص ) در مدينه
تشكيل حكومت
از مهمترين كارهايى كه آن حضرت در مدينه به آن همّت گماشتند ؛ تشكيل حكومت اسلامى بود . پيامبر ( ص ) در پى تبيين اسلام - از نظر سياسى ، اجتماعى ، فرهنگى و قانونى - بودند و وظيفهى آن حضرت ، بسيار واضح و شفّاف بود . پيامبر ( ص ) آمده بودند تا زمينههاى يك حكومت اسلامى و اجراى قوانين اسلامى را فراهم كنند و بر همين اساس بايد گفت : اسلام منهاى حكومت ، اصلًا اسلام نيست . اسلام بايد حكومت داشته باشد و لازمهى برقرارى حكومت ، محوريت ولايت است .
چنان كه در روايتى متواتر در اغلب كتابهاى علما از جمله كافى شيخ كلينى از امام باقر ( ع ) نقل شده است :
« بُنِيَ الاسلامُ عَلي خَمسٍ : علي الصَّلوةِ و الزَّكوةِ وَ الصَّومِ و الحَجِّ و الولايةِ و لم ينادَ بِشَيءٍ كَما نُودِيَ بِالوِلايَةِ » ، « 1 » اسلام بر پنج پايه استوار است : نماز ، زكات ، روزه ، حج و ولايت و بر هيچ چيزى مثل ولايت تأكيد نشده است . به عبارتى آن چهارتاى اوّل ستون اسلام به شمار مىآيند ، اما عمود خيمهى اسلام كه همه به آن وابسته است ، « ولايت » است بر همين اساس ، در آيهى مىفرمايد :
« فَلا وَ رَبِّكَ لايُؤمِنُونَ حَتّي يُحَكِّمُوكَ فيما شَجَرَ بَينَهُمْ ثُمَّ لايَجِدُوا في أنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّا قَضَيتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْليماً »
« 2 »
هامش
( 1 ) - محمد كلينى ، كافى ، ج 2 ، ص 18
( 2 ) - نساء / 65 : « ولى چنين نيست ، به پروردگارت قسم كه ايمان نمىآورند ، مگر آنكه تو را در مورد آنچه ميان آنان مايهى اختلاف است ، داور گردانند ؛ سپس از حكمى كه كردهاى در دلهايشان احساس ناراحتى [ و ترديد ] نكنند ، و كاملًا سر تسليم فرود آورند . »