مساجد آن را نقل كرده و از نظر سند روايت خوبى است ، اين است :
« من سبق الي مكان فهو احق به « 1 » » .
مرحوم شهيد و علامه و صاحب جواهر اين روايت را حمل بر تحجير كرده اند بدين معنى كه اگر كسى براى تصاحب زمين مواتى سبقت گرفت و آن را سنگ چينى كرد ، نسبت به ديگران بر آن زمين اولويت پيدا مىكند . لكن انصاف اين است كه اين روايت مربوط به اماكن عمومى چون مدارس ، بازارها ، كاروانسراها و . . . مى باشد . مثلًا اگر كسى به مسجد آمد و جائى را براى خود تعيين كرد و رفت وضو بگيرد ، اولويت اين مكان براى او محفوظ است و همينطور در ساير اماكن عمومى مثل بازارهاى قديم كه هنوز هم در بعضى از شهرستانها مرسوم است . براى مثال يك روز خاصى كاسبها به اين محل مى آيند و بساط پهن مى كنند و غروب هم جمع كرده و به خانه خويش مى روند . در چنين بازارى اگر كسى اول صبح آمده و جائى را براى خود معين كرد ، كس ديگرى نمى تواند جاى او را تصرف كند و حق اولويت با اوست .
بنابراين هيچكدام از روايات مذكور نمى تواند دليل تامى براى موضوع ما باشد . اما يك مطلب باقى مى ماند و آن اينكه گاهى روايتى صحيح است اما اعراض اصحاب از آن ، آن را ضعيف مىكند و گاهى روايت ضعيف است اما عمل اصحاب ، ضعف سند را
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ج 3 باب 56 از ابواب احكام المساجد روايت . 2