را آباد و احيا كند آنها احق به آن زمين مى باشند و اين زمين مال آنها است .
روايت سوم از همين باب كه از نظر سند بالاتر از صحيح است و اصطلاحاً به آن « صحيحه ى عال العال » مى گويند ، از نظر عبارت و از نظر معنى مثل روايت اول است .
روايتى ديگر :
« وعنه عن ابيه عن حماد عن حريز عن زرارة و محمد بن مسلم و ابي بصير و فضيل و بكير و حمران و عبدالرحمن بن ابي عبدالله عن أبي جعفر و ابي عبدالله ( عليهما السلام ) قالا : « قال رسول الله ( ص ) من احيي ارضاً مواتاً فهي له « 1 » » .
اسم اين روايت « صحيحه فضلاء » است يعنى چهار و پنج نفر از موثقين نظير محمد بن مسلم و زراره و . . . آن را نقل كرده اند اين روايت هم مى گويد كسى كه زمين را احياء كند ، مالك آن خواهد بود .
روايت ششم از همين باب نيز مانند روايت قبلى است كه زراره به تنهائى آن را نقل كرده و لذا شايد دو روايت نباشد و تنها فرقى كه دارند در عبارت است كه در آن ضمير ارض مؤنث آمده و در اين روايت ضمير مذكر ذكر شده است .
روايت ديگر :
« محمد بن علي بن الحسين قال : قد ظهر رسول الله ( ص ) علي خيبر فخارجهم علي ان يكون الارض في ايديهم يعملون فيها و يعمرونها و ما بأس لو استريت منها شيئاً و ايما قوم احيوا شيئاً من
هامش
( 1 ) . روايت 5 از باب 1 كتاب احياء موات ج 17 وسائل الشيعه صفحه ى . 327