انواع « آب » ها و احكام آن :
اين درس در مورد آبها است كه يكى از مهمترين مباحث مربوط به اقتصاد بشمار مى آيد .
آبها از نظر اقتصادى بر چهار قسم است :
) دريا
) نهرها و شط ها
) قناتها و چاه ها
) چشمه ها و باديه ها .
الف ) دريا : مشهور در ميان فقها اين است كه درياها از مشتركات مى باشد . يعنى ملك بلا مالك است . هر چند كه ما مى گوئيم اصلًا ملك بلا مالك فرض ندارد و قول فقها بر اشتراك در حقيقت همان قول به انفال است .
در مقابل قول مشهور قول ابن زهره در غنيه و شيخ مفيد در مقنعه است كه فرمودند درياها از انفال است يعنى مالك دارد . مرحوم صاحب جواهر ( ره ) ضمن نقل كلام اين دو بزرگوار آن را بدون دليل مىداند . اما به نظر ما كه انفال بودن دريا را مى پذيريم دليل قوى نيز وجود دارد و آن اينكه اگر در خاطرتان باشد ما در بحث هاى گذشته با استناد به روايات چنين استفاده كرديم كه هر چيزى كه مالك خصوصى ندارد از جمله انفال و ملك حكومت اسلامى است .