انواع معدن
1 . معادن ظاهرى : نظير سنگهاى مختلف معدنى ، نمك ، آبهاى معدنى و . . .
2 . معادن باطنى : كه عبارت از معادن غير نمايان مى باشد . فقهاى عظام معادن باطنى را يك قسم قرار داده اند ، اما ما آن را به دو قسم مى دانيم . يك قسم اينكه معدن مخفى است اما براى تحصيل آن احتياج به كندو كاو بيش از حد متعارف نيست يعنى با ده بيست متر حفارى مى توان بدان دست يافت نظير گل هاى معدنى ، آهن ، مس و . . . و قسم ديگر نظير نفت است كه با حفارى چند هزار مترى حاصل مىشود .
بنابراين قسم دوم از معادن ، معادن باطنى متعارف و قسم سوم معادن باطنى غير متعارف مى باشد .
آيا معدن از انفال است يا نه ؟
مشهور فقها از جمله محقق و صاحب جواهر گفته اند كه معدن از انفال نيست بلكه از مباحات اوليه و مشتركات است و استفاده از آن براى هر كس جايز است همانطوريكه در مورد علف بيابان گفته اند كه هر كس آن را حيازت كند ، صاحب آن مىشود .