تذكر اخلاقى
عُلُوّ مختص به ذات خداست و هر كس كه با خدا در اين وصف مشاركت كند ، خدا او را به زمين مىزند . در روايتى داريم :
« مَنْ تَواضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ وَ مَنْ تَكَبَّرَ خَفَضَهُ اللَّهُ ؛ « 1 » هر كس كه تواضع كند ، خدا او را بلند مىكند و هر كس كه روح تكبر داشته باشد خدا او را به زمين مىكوبد . »
قرآن مىفرمايد :
« تِلْكَ الدَّارُ الاخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذينَ لايُريدونَ عُلُوًّا فِى الأرْضِ وَ لافَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقينَ » ؛
« 2 » آن سراىِ آخرت را براى كسانى قرار مىدهيم كه در زمين خواستارِ علوّ و برترى و فساد نيستند و فرجامِ خوش و نيكو از آنِ پرهيزگاران است .
قرآن مىفرمايد :
« انَّ فِرْعَوْنَ عَلافِى الارْضِ وَ جَعَلَ اهْلَها شِيَعاً يَسْتَضْعِفُ طائِفَةً مِّنْهُمْ يُذبِّحُ ابْنآءَ هُمْ وَيَسْتَحْيى نِساءَ هُمْ انّهُ كانَ مِنَ الْمُفْسِدين » ؛
« 3 » فرعون در سرزمينِ مصر ، تكبر ورزيد و سر برافراشت و مردم آن را گروه گروه كرد . گروهى از آنان را زبون مىداشت : پسرانشان را سر مىبريد و زنانشان را براى بهرهكشى زنده بر جاى مىگذاشت كه وى از فساد كاران بود .
قرآن شريف مىفرمايد :
« قالَ يا ابْليسُ ما مَنَعَكَ انْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَىَّ اسْتَكْبَرْتَ امْ كُنْتَ مِنَ الْعالينَ » ؛ « 4 » فرمود : اى ابليس ، چه چيز تو را مانع شد كه براى چيزى كه به دستانِ قدرت خويش خلق كرد سجدهآوردى ؟ آيا تكبر نمودى يا از جملهء برترىجويانى ؟
هامش
( 1 ) . بحارالأنوار ، ج 16 ، ص 265 ، ( باب 9 ) ، ح 64 .
( 2 ) . قصص ، آيه 83 .
( 3 ) . قصص ، آيه 4 .
( 4 ) . ص ، آيهء 75 .