تذكر اخلاقى
شرط عبوديت ، تسليم و رضا در مقابل ارادهء خداست . انسان وقتى بندهء حقيقى است كه در مقابل ارادهء تكوينى و تشريعى خدا تسليم و راضى باشد . قرآن مىفرمايد :
« وَ مَنْ يُسلِمْ وَجْهَهُ الَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِاْلعُرْوَةِ الْوُثْقى » ؛
« 1 » كسى كه در مقابل خدا و ارادهء تكوينى و تشريعىاش [ يعنى اوامر و نواهىاش ] تسليم باشد و كارهاى نيكو انجام دهد و آدم محسنى باشد ، چنين كسى به عروةالوثقاى الهى چنگزده است .
انسان در حال تسليم و رضا بسيارى از صفات رذيله را از بين مىبرد و صفات خوب را جايگزين مىكند :
« بَلى مَنْ اسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ اجْرُهُ عِنْدَ رَبّه وَلاخَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاهُمْ يَحْزَنُون » ؛
« 2 » اگر كسى در مقابل خدا تسليم باشد علاوه بر اين كه اجرش پيش خداست ، نه آن كه اجرش بهشت باشد ديگر در اين دنيا غم ، غصه ، دلهره و اضطراب خاطر ندارد ، و از گذشته و آينده نگران نيست .
روح تسليم و تعبد
خوشا به حال كسى كه در مقابل ارادهء خدا ؛ ارادهء تكوينى و تشريعىاش ، روح تعبد دارد و در مقابل ارادهء تكوينى خدا مىگويد :
يكى درد و يكى درمان پسندد * يكى وصل و يكى هجران پسندد
من از درمان و درد و وصل و هجران * پسندم آنچه را جانان پسندد « 3 »
هامش
1 . لقمان ، آيه 22 .
2 . بقره ، آيه 112 .
3 . باباطاهر ، ديوان اشعار ، دوبيتى ها " قسمت اول " .