مِنْ امْرِهِم
« 1 » اگر خدا و پيامبر چيزى بگويد ، ديگر هيچكس در مقابل گفتهء خدا و پيغمبر حق انتخاب ندارد . در آيهء ديگر يك مقدار بيشتر تهديد مىكند و مىفرمايد : اصلًا اگر كسى در مقابل گفتهء پيامبر صددرصد تسليم نباشد ، مسلمان واقعى نيست و قرآن روى آن قسم هم مىخورد و مىفرمايد :
فَلا وَ رَبّكَ لا يُوْمِنُونَ حَتّى يُحَكِّموكَ فيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا في انْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْليماً
« 2 » به خدا قسم ايمان به خدا نياورده است آن كسى كه در مقابل گفتهء پيغمبر و قرآن و اهلبيت تسليم نباشد . بعد قرآن مىفرمايد : تسليم از نظر دل حرفى است و تسليم از نظر زبان حرفى ديگر ؛ و تسليم زبانى كفايت نمىكند ؛ تسليم سكوتى كفايت نمىكند ؛ تسليم دل مهم است :
ثُمَّ لا يَجِدُوا في انْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّا قًضَيْتَ
بايد يك ذره نگرانى در مقابل گفتهء خدا نباشد . يك ذره كدورت در مقابل گفتهء پيغمبر و اهلبيت نباشد ؛ به عبارت ديگر يك ذره احساس سنگينى از تكليف نباشد . پيدا شدن اين حالت خيلى مشكل است . قرآن راجع به نماز مىفرمايد : نماز سنگين است براى همه ، جز افرادى كه خاضع و خاشع باشند :
وانَّها لَكَبيرَةٌ الّا عَلَي الْخاشِعين
« 3 » از نماز ، در سير و سلوك و در كارهاى آخرتتان كمك بگيريد . براى اينكه شيطانى انسى و جنى را بتوانيد زمين بزنيد ، از نماز كمك بگيريد و بالاخره در گرفتاريها از نماز كمك بگيريد . بعد مىفرمايد : اين نماز با اين همه استفادهاش براى همه سنگين است ؛ مگر براى افرادى كه در برابر حق تعالى خاضع و
هامش
( 1 ) - احزاب / 36 .
( 2 ) - نساء / 65 .
( 3 ) - بقره / 45 .