انّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ امّا شاكِراً وَامّا كَفُوراً « 1 » در همين سوره بقره شايد خوانده باشيد كه مىفرمايد : هُدً لِلنّاسِ « 2 » قرآن هدايت مىكند مردم را و راه را مىنماياند ؛ حق را مىنماياند و باطل را نشان مىدهد اين تو هستى كه حق را قبول كنى يا باطل را تويى كه راه بهشت را قبول كنى يا جهنم را . به اين مىگويند : هدايت تشريعى
علاوه بر اوصيا ، علاوه بر كتابها و علاوه بر روحانيت ، يك قاعدهاى هم اسلام دارد به نام امربهمعروف و نهىاز منكر كه واجب مؤكد هم هست . به اندازهاى اين امربهمعروف و نهىازمنكر تأكيد شده كه اميرالمؤمنين ( ع ) در نهجالبلاغه مىفرمايد : همهء واجبات يك طرف ، و اين امربهمعروف و نهىازمنكر يك طرف . حتى مىفرمايد : همهء واجبات در مقابل امربهمعروف و نهىازمنكر مثل نم در مقابل دريا مىباشد . يك رشته نخ را در دريا بزنى چقدر نم بر مىدارد ؟ چقدر آب بر مىدارد ؟ اميرالمؤمنين مىفرمايد كه امربهمعروف و نهىازمنكر آن درياست و مابقى واجبات ، آن نخ . در حالى كه مىداند نماز و روزه و خمس و زكات و حج و جهاد خيلى در اسلام مهم است اما چنين فرمود براى اينكه به جوانها مخصوصاً بفهماند كه امربهمعروف و نهىازمنكر بايد كرد ، بايد علاوه بر اينكه خودمان نماز مىخوانيم با تبسم و مهربانى ديگران را واداريم كه نماز بخوانند . علاوه بر اينكه خودمان به ياد فقرا و ضعيفان هستيم وا داريم ديگران را كه كمك به آنها كنند . لذا اين
جملة وَ لا يَحُضُّ عَلي طَعامِ الْمِسْكينِ
« 3 » در قرآن تأكيد و تكرار شده است . به جاى آنكه بگويد انفاق كن ، مىگويد تحريص كن كه مردم انفاق كنند . عبادت را خوب است انسان مخفى انجام
هامش
( 1 ) - دهر / 3 .
( 2 ) - بقره / 185 .
( 3 ) - ماعون / 3 .