وانْ مِنْ شَيْءٍ الّا يُسَبِّحُ بِحَمْدهِ وَ لكِنْلا تَفْقَهُونَ تَسْبيحَهُمْ
« 1 » به قول قرآن تو دين ندارى ؛ تو هوش ندارى .
انَّ فى
ذلِكَ لَذِكْري لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ اوْالْقَي السَّمْعَ وَ هُوَ شَهيدٌ
« 2 » دل پيدا كن ؛ گوش پيدا كن ؛ چشم پيدا كن تا تسبيح همهء موجودات را بشنوى و ببينى . به قول صدرالمتألهين معنا ندارد چيزى موجود باشد اما شعور نداشته باشد . چيزى موجود باشد وعلم و اراده نداشته باشد . معقول نيست ذرهء همان الكترونها الله اكبر نگويد . معقول نيست اين در و ديوار لاالهالاالله نگويد . دل مىخواهد كه بشنود .
جوانها توجه كنيد ، از پيرها اين چيزها گذشته است و ديگر اگر توجه پيدا كنند يك وضع استثنايى است . از ما گذشته است . پيرها بايد به فكر قيامتشان و به فكر شب اول قبرشان و به فكر صف محشرشان و به فكر بهشت باشند . شما جوانها يك مقدار بياييد در قرآن و به معنويت برسيد . به جايى برسيد كه وقتى مىگوييد الله اكبر ، بشنويد كه در و ديوار با شما بگويد الله اكبر . جوانها اين گفتهء من نيست گفته قرآن است . قرآن مىگويد وقتى حضرت داود زبور مىخواند در و ديوار و همهء موجودات با او مىخواندند و همصدا مىشدند . اين امر ، امر تكوينى است نه امر تشريعى .
مرحوم آخوند كاشى ( رضوانالله تعالى عليه ) در مدرسهء صدر گفته بود : نماز شب مىخوانم ، در و ديوار با من نماز شب مىخوانند . در اين دنيا غوغايى است ، اما ما كور و كر هستيم . اين فهميدن نيست كه آدم بيايد در دنيا و يك آدم متقلب زبردستى براى پيدا كردن پول بشود . با مكيدن خون مردم ، زرنگى پديد مىآيد . اين ديوانگى است . پس زرنگى چيست ؟ زرنگى اين است كه وقتى انسان مىايستد به نماز خدا را ببيند مانند آدم تشنهاى كه تشنگى را
هامش
( 1 ) - اسراء / 44 .
( 2 ) - ق / 37 .