معناى توكل
توكل ، از نظر اهل دل فضيلت بالايى است و قرآن شريف بارها و بارها امر به آن كرده است . اين فضيلتى است كه در بنبستها كارساز عجيبى است و مىتواند مشكلات را رفع كند . توكل را از نظر علماى علم اخلاق و قرآن و روايات اهلبيت معنا كردم و گفتم توكل وقتى به كار مىآيد كه انسان دسترسى به سببى نداشته باشد و در بنبست واقع شده باشد و همه اسبابى را كه مربوط به او بوده فراهم كرده باشد . هر كارى را كه ما انجام مىدهيم ، سه نحو اسباب داردو آن را با يك مثال روشن مىسازم : يك زارع اگر محصولى بكارد ، اسبابى ظاهرى دارد كه بايد آن را فراهم كند . دانه را زير خاك آماده بگذارد و علفهاى هرز را وجين كند و مراقب آب و كود مناسب زمين باشد . اين كارها ، اسباب ظاهرى است .
دوم اسباب معنوى است : نظير دعا و راز و نياز با خدا و توسل به اهلبيت و قرآن كه مؤثر در زندگى انسانهاست و قبلًا دربارهء آن صحبت كرديم و فهميديم كه زندگى منهاى تمسك به قرآن و اهلبيت يك زندگى نارسا و تلخ و همراه با