هُوَ الَّذي بَعَثَ فِي الْامّيّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَ الحِكْمَةَ
« 1 » پيامبر با معجزهاش يعنى قرآن آمده است براى تربيت و آموزش :
وَيُزَكّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَ الحِكْمَةَ پيامبر آمده براى اينكه آدم بسازد . براى اين كار ، بايد دو بال داشته باشد تا پرواز كند به جايى كه به جز خدا نبيند : يكى بال تهذيب نفس و يكى بال علم :
رسد آدمى به جايى كه به جز خدا نبيند بنگر كه تا چه حد است مقام آدميت
قرآن شريف بارها و بارها فرموده است كه پيامبران آمدند براى تهذيب نفس . چرا پيغمبر و قران آمدهاند براى تهذيب نفس ؟ خود قرآن مىفرمايد : براى اينكه اگر تهذيب نفس نباشد ، براى انسان نتيجهاى غير از بدبختى خودش و جامعه ندارد . در همين سوره جمعه مىفرمايد :
مَثَلُ الَّذينَ حُمّلُّوا التّوراتَ ثُمّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الحِمارِ يَحْمِلُ اسْفاراً
« 2 » مثل آنهايى كه علم دارند ، اما تقوا ندارند ، مثل آن الاغى است كه يك بار كتاب بار او كنند . يك الاغ و يك بار كتاب بر او به غير خستگى براى اين الاغ چيزى ندارد . قرآن مىگويد : فردى كه علم دارد اما تقوا ندارد و هوى و هوس بر او يا بر آن اجتماع مسلط است ، نظير الاغى است كه يك بار كتاب بار او باشد . ممكن است اين علم براى دنيا و استثمارگرى و رياست او مفيد باشد اما براى آدميت او مفيد نيست . فرق انسان با حيوان اين است كه حيوان مىخورد و مىآشامد و دفع شهوت و استراحت مىكند ولى انسان علاوه بر اينها قوهء تفكر و عقل هم دارد . اما اگر انسان به همينها اكتفا كند حيوان خيلى از او بهتر
هامش
( 1 ) - جمعه / 2 .
( 2 ) - جمعه / 5 .