بيهوده اين طرف و آن طرف نرو كه سير نمى شوى . البته نمىگويد درس نخوان ؛ بلكه بايد خوب درس بخوانى اما بدان كه علم ، گمشدهء تو نيست . بايد درس بخوانى و از اين راه به مردم و به وطن خدمت كنى و عقلت را سيراب كنى . قرآن نمىگويد در دنيا كوشا نباش ؛ امام صادق ( ع ) مىفرمايد كسى كه آخرتش را فداى دنيا كند ، يا دنيا را فداى آخرت كند ، شيعه نيست . يك آدم منفعل گوشهنشين و بيچاره و بدبخت هم شيعه نيست . مسلمان بايد فعال و كوشا باشد در دنيا آن طور كوشا باشد كه براى آخرت است . قرآن شريف مىفرمايد :
وَ ابْتَغِ فِيما اتيكَ اللهُ الدّارَ الْاخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصيبَكَ مِنَ الدُّنْيا
« 1 » كوشا باش در آنچه به تو داديم از عقل و شعور و مال و علم براى آخرت و كوشا باش در آنچه به تو داديم از عقل و شعور و مال و اراده و قلم و جاه براى دنيا . آنچه را به تو داديم هم براى دنيا و
هم براى آخرت صرف كن . من نمىگويم كوشا نباش . نمىگويم غرايز را ارضاء نكن ؛ اگر كسى غرايز را ارضاء نكند ، عقدهء حقارت پيدا مىكند و اگر عقده حقارت پيدا شد مصيبت به بار خواهد آمد ؛ اما غرايز انسان بايد تعديل و كنترل شود . بىبندوبارى ، كار حيوان است نه كار انسان . ارضاء با كنترل عقل و كنترل شرع ، كار انسان است . در اينكه انسان بايد غرايز خود را ارضاء كند حرفى نيست . غريزهء جنسى ، غريزهء حب مال ، غريزهء حب رياست ، غريزه حب جاه ، غريزه حب اولاد ، غريزه حب زن ، غريزه حب تشكيل خانواده و امثال آن همه بايد ارضاء شود . اينها بايد باشد ، اما گمشدهء انسان ، اينها نيست . چيزى كه در عمق جانش فرياد مىكشد خار روحش است ، اينها نيست . آن چيست ؟
هامش
( 1 ) - قصص / 77 .