نپرداخت و زبان به اعتراض نگشود . بلكه ، تسليم محض امر پروردگار بودند و تعبداً فرمان الهى را گردن نهادند . اين بالاترين مراحل تعبد است كه « انّ الدين عند الله الاسلام « 1 » دين نزد خدا تسليم شدن در برابر خداوند است » . در آيه ى شريفه ى ديگر مى فرمايد :
« فَلا وَ رَبّكَ لا يُومنونَ حَتّى يُحَكّموكَ فيما شَجَرَ بَينهُم ثُمَّ لا يَجِدوا فى انفُسِهِم حَرَجاً مِمّا قَضًيتً و يُسَلِّموا تسليما
« 2 » »
نه چنين است ، قسم به خداى تو اينان به حقيقت اهل ايمان نمى شوند مگر اينكه در خصومت و نزاعشان تنها تو را حاكم كنند . و آنگاه به هر حكمى كنى هيچگونه اعتراضى در دل نداشته باشند و كاملًا از دل و جان تسليم فرمان تو باشند . يعنى در مقابل كلام رسول صلى الله عليه و آله قلبش هم ناراحت نشود .
براى تبيين بهتر روح تعبد و اهميت آن روايت زير را نقل مى كنيم :
روايتى از امام صادق ( ع )
شخصى بنام « سهل بن حسن خراسانى » خدمت امام صادق ، عليه السلام ، رسيد . سلام كرده و نشست . عرض كرد يابن رسول الله ( ص ) شما رئوف و مهربان هستيد ، امام هستيد ، چرا از حق خود دفاع نمى كنيد ؟ چه چيزى مانع اين امر است ؟ در صورتى كه بيش از صد هزار شيعه ى شمشير زن داريد ! حضرت فرمود : بنشين خراسانى ، خدا جانب تو را رعايت كند .
هامش
( 1 ) - سوره ى آل عمران ، آيه 19
( 2 ) - سوره ى نساء ، آيه 65