هر كه وارد در آن بشود از عذاب ايمن است . شايد اين « امن من عذابى » عقابش عذاب دنيا را هم بگيرد . امن از عذاب در دنيا ، از شدائد در دنيا و از عذاب در آخرت را در بر مىگيرد . روايت درست است . اگر گناهكار جهنم مىرود با فرضى كه لا إله الا الله مىگويد ، براى خاطر هيمن است كه از نظر اعتقاد لا إله الا الله گفته است . اما از نظر عمل ، از نظر باور كردن دل ، لنگ بوده . در حقيقت بايد بگوئيم لا إله الا الله نداشته است . در قلعه محكم خدا نبوده است . به عبارت قرآن بگوئيم مشرك بوده است « و ما يؤمن اكثرهم بالله الا و هم مشركون » ( يوسف - 106 ) غالب افرادى كه ايمان آوردهاند ، اينها مشركند . در اين چند جلسه استفاده كرديم فهميديم كه مراد قرآن شرك اخلاقى است ، شرك خفى نقطه سياهى در كلمه لا إله الا اللهاى كه در اعتقاد نقش بسته است ، موجود است و پاك كردن اين نقطه كارى بسيار مشكل است . مخصوصاً در توحيد افعالى . از جمله داشتن توحيد در ربوبيت كارى مشكل است .
هفتهء گذشته استفاده كرديم كه توحيد در ربوبيت مراتب دارد . از هر كسى چيزى مىخواهد . از عموم مردم چيزى مىخواهد و از خواص چيز ديگرى و از اخص الخواص چيزى ديگرى مىخواهد . بقول ملاهادى سبزوارى رضوانالله تعالى عليه در
اخلاق در توحيد (فارسى) — صفحة 80
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٨٠