سوم ، توحيد افعالى است كه به پنج قسم تقسيم مىشود ، قسم اول توحيد در خالقيت است و معنى توحيد در خالقيت از نظر فلسفه و علم كلام و از نظر قرآن شريف اين است كه خلق ، خالقيت منحصر به ذات ربوبى است . هيچچيز و هيچ كس نمىتواند خالق باشد و شايد بيش از پنجاه آيه در قرآن باشد كه مىفرمايد خالقيت منحصر به ذات ربوبى است . قرآن مىفرمايد :
« هو الخالق البارء المصور له الاسماء الحسني » ( حشر - 24 ) و « الله خالق كل شي و هو علي كل شي وكيل » ( زمر - 62 ) نه اينكه خدا شما را خلق كرده است ، آنچه از عمل خير هم كه از شما سر مىزند ، فعلى كه از شما سر مىزند ، آن هم از طرف خداست ، قرآن مىفرمايد : ما اصابك من حسنة فمن الله در توحيد خالقيت ، يك اشكال كوچكى دارد اگر چه مربوط به اين بحث نيست ، اما چون ممكن است اين اشكال به ذهن بعضى از شما بيايد بطور فشرده اشكال و جواب اشكال را مطرح مىكنم تا به جنبه اخلاقى آن برسيم .
شما مىدانيد كه اگر فعلى از ما سر بزند همه چيز آن جز اراده ما از خداست يعنى خدا به ما وجود داده است ، خالق وجود ما خداست ، خدا به ما عقل داده است ، خدا به ما شعور داده است ، خدا به ما نيرو داده است ، زمان و مكان خالقش خداست
اخلاق در توحيد (فارسى) — صفحة 48
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٤٨