توحيد افعالى ، توحيد افعالى منقسم مىشود به پنج قسم ، قسم اول ، توحيد در خالقيت ، فىالجمله دربارهء آن صحبت شد . قسم دوم توحيد در ربوبيت كه دربارهء آن هم فىالجمله صحبت شد . قسم سوم توحيد در قانون است . كه به آن ربوبيت تشريعى مىگويند ، در مقابل آن ربوبيت تكوينى است و معناى توحيد در قانون يعنى مختص به ذات باريتعالى است هيچكس حتى انبياء حتى اوصياءنمىتوانند جعل قانون كنند . نمىتوانند بدون گفتهء خدا از خود چيزى بگويند و قرآن شريف در اين باره مىفرمايد : « و من لم يحكم بما انزل الله فاولئك هم الكافرون و من لم يحكم بما انزل الله فاولئك هم الظالمون و من لم يحكم بم انزل الله فاولئك هم الفاسقون » ( مائده - 47 - 44 ) كه اين سه آيه پشت سر هم آمده است و خود در تأكيد منحصر به فرد است و مانند آن را در قرآن نداريم و اين دو سه آيه مىفرمايد : هر كسى از خود قانونى در آورد و بگويد ، قانونى جعلى كند ، حكم به غير از آنكه خدا بگويد ، اين كافر است ، اين ظالم است ، اين فاسق است سبب قضيه هم اين است كه انسانها بر يكديگر حكومت ندارند سلطه بر يكديگر ندارند كه انشاءا . . . بعد در توحيد در حكومت با شما صحبت مىكنم و هيچ كسى بر كسى سلطه ندارد جز خدا خداست كه پروردگار است ، خالق است ، مالك است ، پس سلطه
اخلاق در توحيد (فارسى) — صفحة 98
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٩٨