مواسات بر وجود آنان حاكم است . « 1 » مواسات ، قانون بسيار مهمى است ، و كپى شده از عالم تكوين است . مواساتى كه اسلام دارد از عالم تكوين نشأت گرفته است . انسان اعضاى مختلفى دارد : پا ، دست ، چشم و . . در بين اعضا ، سر به منزله رئيس است در بدن . لذا مىگويند : سر انسان از اعضاى رئيسه است . بين سر و بقيه اعضاى بدن قانون مواسات و برابرى حاكم است و سر هيچگاه تحميل كننده بر بقيه اعضاى بدن نيست و با آنان مستبدانه برخوردنمىكند .
سعدى عليه الرحمه بسيار عالى سروده است كه :
بنىآدم اعضاى يكديگرند كه در آفرينش زيك گوهرند
چو عضوى به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار
تو كز محنت ديگران بىغمى نشايد كه نامت نهند آدمى
اين اشعار برگرفته از روايات است ؛ مرحوم كلينى حدود پنجاه روايت در اين زمينه در جلد دوم اصول كافى آورده است . اين همان قانون مساوات است ؛ يعنى اگر خارى به پا فرو رود مثل اين است كه به چشم فرو رفته باشد ، نه تنها پا ناراحت است كه ديگر اعضا نيز با پا همناله مىشوند . اين جاست كه فعاليت همگانى براى نجات پا شروع مىشود ، و رئيس بدن ، يعنى سر به دست ، چشم ، مغز و . . فرمان مىدهد تا با دقت تمام آن تيغ و خار را از پا درآورند . هيچ يك از اعضاى بىتفاوت نبوده و خود را كنار نمىكشند ، بلكه سر - كه رئيس بدن است - مىگويد : درد پا درد من است ، لذت و خوشحالى پا لذت و خوشحالى من است . دستور اسلام در عالم تشريع نيز چنين است ، و مسلمانان بايد چنين باشند .
هامش
( 1 ) - نهجالبلاغه ، نامه 53 .