داشتن دل پاك است ؛ دلى كه در آن قساوت و جاهطلبى ، پولپرستى و حسادت ، خود محورى و لجاجت و منيت نباشد .
بعضى از آيات به طور غيرمستقيم و غير صريح ، سفارش به تكزيه و خودسازى مىكند كه تمام قصهها وداستانهاى قرآن از همين قبيل است ؛ يعنى شما وقتى كه قصههاى قرآن را مطالعه مىكنيد در مىيابيد كه هدف از بيان تاريخ قوم ثمود ، شعيب ، موسى ، عيسى و . . . نتيجهگيرى اخلاقى است و مىخواهد به انسانها گوشزد كند كه اگر كسى مهذب نباشد سرانجام بد و ناگوارى دارد . اگر به تزكيه و خودسازى بپردازد سعادت دنيا و آخرت نصيبش مىشود .
قرآن كريم در يازده مورد به انسانها امر مىكند كه در تاريخ سير كنند ، از جمله در اين آيه شريفه مىفرمايد :
« فسيروا في الارض فانظروا كيف كان عاقبه المكذبين » ؛
« 1 » پس در زمين بگرديد و ببينيد فرجام تكذيب كنندگان چگونه بوده است . و در آيه ديگر مىفرمايد : « عاقبه المجرمين » « 2 » سوره يوسف به حسودان درس بزرگى مىدهد و مىرمايد : در قصههاو ماجراها تامل ودقت كن و ببين كه برادران يوسف ( ع ) به خاطر داشتن صفت رذيله حسادت 24 گناه مرتكب شدند ، ان هم چه گناهان بزرگى : فريب دادن پيامبر خدا ، اذيت كردن او ، به چاه انداختن و نسبت دزدى دادن ، تكذيب كردن و درمقابل ثمن بىارزشى او را فروختن و . . . .
پيام اين سوره بر ما اين است كه كه : اى بشر ! اگر كسى حسود باشد عاقبتش به جايى مىرسد كه برادرش را اگر پيامبر باشد مىكشد .
هامش
( 1 ) - نحل ( 16 ) آيه 36 .
( 2 ) - همان ، آيه 69 .