است . يعنى انسان بايد در اين منزل بماند ، رياضت كشيده و صدمه خورده تا از تقواى مثبت برخوردار گردد .
تقواى منفى
البته شخص ممكن است داراى تقواى منفى نيز باشد . تقواى منفى به معناى به خود بستن بوده و اگر چه خوب است ، ليكن كاربرد ندارد . فردى كه داراى تقواى منفى است از نماز لذت نمى برد ، اما نماز را مى خواند . زيرا از خدا و از جهنم مى ترسد و يا طالب بهشت است .
كسى كه داراى تقواى منفى مى باشد واجبات را به عنوان اينكه تكليف خداست بجا آورده و در واقع مانند فردى است كه براى كارى اجير مىشود . يعنى همچنانكه فرد اجير كار را از آنجا كه اجير مى باشد خوب انجام مىدهد ، فرد مورد نظر نيز كار را به دليل آنكه مكلف مى باشد انجام مىدهد . چنين فردى گناه نمى كند ، تهمت نمى زند ، غيبت نمى كند ، شايعه نمى سازد و شايعه پراكنى نمى كند ، دروغ نمى گويد ، مواظب مال مردم بوده و گرانفروشى و غش در معامله ندارد و . . . اما همه ى اين امور را از باب تكليف مراعات مى نمايد . يعنى بارى بر دوش وى سنگينى مىكند كه آن را به خود بسته و مى كشد . بطوريكه مثلًا غيبت نكردن برايش سخت است ، اما غيبت نمى كند . به اين امر تقواى منفى ، مى گويند و اگر چه خوب است ، اما در سير و سلوك اسلامى كاربرد ندارد .
بايد گفت اسلام خواهان امرى فراتر و بالاتر از تقواى منفى است . افرادى كه قصد سير و سلوك داشته و هدف و گمشده خويش يعنى خدا را مى جويند بايد به منزل تقواى مثبت راه يابند . زيرا تقواى منفى در جزر و مد روزگار و زمانى كه گناه در مقابل انسان قد علم كند ، قدرت عرض اندام ندارد . مخصوصاً اين امر در افراد مختلف تفاوت دارد . فردى كه داراى تقواى منفى مى باشد ممكن است بوسيله ى رفيق بد ،