بخش سوم
تقواى مثبت
همچنانكه گفته شد سير بسوى حق تعالى داراى منازلى است كه عبور از آنها اجتناب ناپذير مى باشد . اين منازل عبارتند از :
1 ) توبه
2 ) يقظه يا تقيد به ظواهر شرع
انسان پس از پشت سر گذاردن منزل اول يعنى توبه ، به منزل دوم كه تقوى مى باشد خواهد رسيد . ليكن بايد بداند كه در اينجا دو نوع تقوى وجود دارد :
1 ) تقواى مثبت
2 ) تقواى منفى
فقهاى عظام در رسايل خود متذكر مى گردند كه افراد مسئول در امور اجتماعى اسلام مانند رهبر ، مرجع تقليد ، امام جماعت ، قاضى ، شاهد و . . . بايد عادل باشند و براى معناى عدالت از ملكه نام مى برند . ملكه حالتى در انسان است كه بطور خودكار و ناخودآگاه وى را متقيد به ظواهر شرع مى سازند . يعنى انسانى اين چنين به واجبات اهميت داده و از گناهان اجتناب مى ورزند . ليكن اين امور بطور ناخودآگاه و خودكار صورت مى گيرد .
به اين تقوا ، تقواى مثبت گفته شده و مطلوب انسان چنين تقوايى