2 - ايمان استدلالى
قسم دوم ، كه مهمتر از قسم اول است ، ايمان استدلالى مىباشد . يعنى ايمانى كه رسوخ كرده است در عقل . عقل باور كرده است خدا هست . عقل باور كرده است معاد هست . عقل باور كرده است كه روزه ماه مبارك رمضان مصلحت تامّه مُلزمه دارد . نماز واجب مصلحت تامّه مُلزمه دارد . نماز شب انسان را به مقامهاى بلندى مىرساند . عقل باور كرده است كه حجاب در اسلام چيز خوبى است و لاابالىگرى در حجاب ، و بىعفّتى ، براى زن و براى مرد چيز بدى است . اين ايمان استدلال مىخواهد . يعنى مثلًا برهان نظم به ما مىگويد خدا هست . حركت جوهرى مرحوم صدرالمتألهين اثبات معاد جسمانى مىكند ، و بالأخره كتابهاى كلامى زيادى كه توسط بزرگان حوزه علميّه قم در اين باره نوشته شده است ، به ما مىگويد كه اصول دين استدلال دارد . همه اصول دين هر كدامش دليلها دارد .
اگر كسى مدّتى كتابهايى را كه مربوط به كلام است مطالعه بكند ، قطعاً ايمان در عقلش رسوخ مىكند . يعنى عقل اصول دين را باور مىكند . عقل باور مىكند كه واجبات و محرّمات قرآن مصلحت دارد ، مفسده دارد ، عقل باور مىكند كه قرآن كلام خداست و تا روز قيامت مىتواند جامعه بشريّت را اداره كند . ما مسلمانها ادّعايمان اين است كه علم هر چه ترقّى كند ، مردم هر چه روشنتر شوند ، جامعه هر چه رو به