غريزه ايستادگى كند . اگر مشكلى برايش جلو آمد نمىتواند مقاومت كند . معمولًا زمين مىخورد . بعضى اوقات كُفر هم مىگويد . گله از پروردگار هم مىكند . قرآن به همين مطلب اشاره مىكند . مىفرمايد :
( وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللهَ عَليحَرْفٍ فَانْ اصابَهُ خَيْرٌ اطْمَانَّ بِه وَ انْ اصابَتْهُ فِتْنَة انْقَلَبَ عَليوَجْهِه خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْاخِرَة ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبينُ ) « 1 » عدهاى از مردم ، ايمانشان ايمان حرفى است ( يَعْبُدُ اللهَ عَلى حَرْفٍ ) يعنى به فرموده امام حسين ( ع ) ، ايمانشان فقط لقلقه زبان است . رسوخ در عقل و دل نكرده است . كه من اسم اين نوع ايمان را « ايمان تقليدى » گذاشتم ؛ و قرآن شريف مىفرمايد : « ايمان حرفى » ؛ و معلوم است كه اطلاق قرآن بهتر است . قرآن مىفرمايد : صاحبان اين گونه ايمان ، كه نود و پنج درصد مردم يا بيشتر ايمانشان اين جور است ، در وقت استثناءها زمين مىخورند . اگر نعمت برايشان جلو بيايد ، اگر در رفاه و آسايش باشند ، دلبستگى به آن آسايش و به آن رفاه و بالاخره دلبستگى به دنيا پيدا مىكنند . اما اگر مشكلى براى آنها جلو بيايد زمين مىخورند ، و اگر مصبيتى برايشان جلو بيايد نمىتوانند
هامش
( 1 ) . سوره ى حج ، آيه ى 11 . ترجمه : « و از مردم كسى است كه خدا را بر حرف عبادت مىكنند ( به طورى كه ) اگر خيرى به او برسد بدان مطمئن مىشود و اگر فتنهاى به او رسد با رو به زمين مىافتد . ( و دست از عبادت مىكشد . اينچنين كس ) هم در دنيا ضرر كرده است و هم در آخرت . اينست ضررى آشكار » .