را ، كه با او هم صدا مىشدند ، مىشنيد . مناجات و تسبيح كوه و در و ديوار و پرنده و غير پرنده را مىشنيد .
( يا جِبالُ اوِّبيمَعَهُ والطَّيْرَ ) « 1 » « ما سميعيم و بصير و باهُشيم با شما نامحرمان ما خامُشيم »
دل مىخواهد ، گوش و چشم مىخواهد كه انسان اين گونه چيزها را ببيند يا بشنود . اگر انسان در شبانهروز دو سه مرتبه تفكّر و توجّه داشته باشد ، كمكم به جايى مىرسد كه مىفهمد در و ديوار ، زمان و مكان ، ناظر گفتار و كردار او است .
در روايات مىخوانيم كه روزها و شبها در روز قيامت به نفع انسان يا عليه انسان شهادت مىدهند . يعنى روز دوّم ماه مبارك رمضان ، در روز قيامت شهادت مىدهد كه در مصلّى نماز جماعتى بود ؛ منبرى بود ؛ گفتارى بود ؛ آن گفتار آيا براى خدا بود يا نه ، شهادت مىدهد ؛ و بالاخره ثواب بود يا گناه ، شهادت مىدهد . و در خصوصِ مكانش ، قرآن در سوره زلزال مىفرمايد :
( بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم . اذا زُلْزِلَتِ الارْضُ زِلْزالَها - وَ اخْرَجَتِ الْارْضُ اثْقالَها - وَ قالَ الأنْسانُ ما لَها - يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ اخْبارَها - بِانَّ رَبَّكَ اوْحيلَها - يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النّاسُ اشْتاتاً لِيُرَوْا اعْمالَهُمْ - فَمَنْ يَعْملَ
هامش
( 1 ) . سوره سبا ، آيه ى 10 . ترجمه : « اى كوهها شما و پرندگان همراه داود تسبيح گوئيد » .