اين تنها انسان است كه مىتواند در اثر فكر و توجّه ، فضا و عالم مُلك و ملكوت را تسخير كند . اگر كمالى است ، اگر سير و سلوكى است ، براى فكر است ؛ براى توجّه است . علاوه بر اين ، از قرآن مىفهميم كه خدا اين فكر و توجّه را از ما مىخواهد ؛ خيلى هم مىخواهد :
( يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا اذْكُرُوا اللهَ ذِكْراً كَثيراً - و سَبِّحُوهُ بُكْرَة وَ اصيلًا ) « 1 » امام صادق ( ع ) مىفرمايد : « هر چيزى را پروردگار عالم به طور محدود خواسته است . فرموده است هفده ركعت نماز بخوانيد ؛ يك ماه روزه بگيريد ؛ زكات و خمس بدهيد ؛ حج برويد ؛ كه همه اينها محدود است . اما توجّه و فكر را خيلى خواسته است » سپس آيه فوق را تلاوت فرمودند « 2 » .
صبح به صبح فكر كن ؛ شب به شب فكر كن ؛ خيلى فكر كن ؛ خيلى توجه داشته باش !
مطلب ديگرى كه بايد توجّه داشته باشيم اين است كه از نظر قرآن شريف هدف از همه عبادات ، رسيدن به مقام « ذكر » است ؛ يعنى به مقام « فكر » ، يعنى به مقام « توجّه » . اگر نماز مكالمه با خداست ، براى رسيدن
هامش
( 1 ) . سوره ى احزاب ، آيات 41 و 42 . ترجمه : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، ياد خدا ( به دل و زبان ) بسيار كنيد و صبح و شام به تسبيح و تنزيه ذات پاكش بپردازيد . »
( 2 ) . اصول كافى ، جلد 4 ، كتاب الدّعاء باب « ذكر الله عزّوجلّ كثيراً » ، روايت 1 .