فكرى و عملى است كه قبلًا درباره آن صحبت شد . در حقيقت « وسوسه » همان استخدام تخيّل است . شيطان يا نفس امّاره قوّه خيال را استخدام مىكنند و به صورت وسوسه فكرى و عملى در مىآورند . و چون حرف زياد است بيشتر از اين در اين باره صحبت مىكنم . امّا يك زنگ خطر مىزنم و يك خواهش مىكنم :
زنگ خطر اين است كه اگر وسوسه فكرى و عملى براى شما باشد دنيا و آخرت شما را از دست شما مىگيرد . و بعيد است كه دنيا يا آخرتِ يك آدم وسواسى ، آباد باشد . بسيارى از وسوسههاى فكرى و عملى موجب تفرقهها ، موجب بدبختىها و موجب ذلّتها شده و مىشود .
خواهش من از افرادى كه اين درد سرطانى را دارند اين است كه با بىاعتنائى آن را رفع كنند . به فرموده امام صادق ( ع ) به گفته شيطان اعتنا نكنند و اين خبيث را عادت ندهند كه سر به سر انسان بگذارد . اگر بىاعتنائى كرد ، اگر هر چه گفت عمل نكرد ، شايد شش ماه طول نكشد كه وسوسه فكرى و عملى هر دو از بين مىرود .
2 - آرزوهاى طولانى
قسم دوم تخيّل فردى آرزو است . افرادى هستند كه آمال و آرزوى زياد بر آنها حكمفرما است . آدمهاى رؤيائى هستند . نحوه فكر آنها غيرعادى است . به عبارت ديگر آمال و آرزوهاى بى جا بر دلشان حكمفرماست . و همين آمال و آرزوها است كه او را تبديل به انسان خيال