يعنى مسلمانها مشورت مىكنند در كارهايشان چه زن باشد چه مرد باشد . حتى يك روانشناس مىگويد : آقا ! زن و بچهات را اطرافت جمع كن . براى اينكه شخصيت به بچّههايت بدهى با آنها مشورت كن با خانمت مشورت كن . اين جمله اميرالمؤمنين ( ع ) كه فرمود : « وشاوِروُهُنَّ وَ خالِفُوهُنَّ » مشورت كنيد با زنها و مخالفت كنيد آنها را ؛ يك معناى دقيقى دارد . مردها معناى بدى برايش كردند . مىگويند با زن بايد مشورت كرد ، اما هر چه گفت خلافش را انجام داد . اين معلوم است كه يك حرف مسخرهآميزى است . اميرالمؤمنين ( ع ) كه اين را نمىگويند . معنايش اين است كه با خانمت مشورت كن ؛ اگر حرفش خوب است بپذير و اما اگر ترديد پيدا كردى كه آيا حرفش خوب است يا نه ، اگر عقل تو گفت كه رأى تو ، بهتر از رأى
اوست ، آن وقت رأى تو مقدّم بر رأى او است . براى اينكه وجود تو وجود تعقّلى است و وجود او عاطفى است . وقتى با هم تعارض بكنند عقل مقدّم بر عاطفه است . پس معناى شاوروهنّ و خالفوهنّ اين است ، نه آنچه معروف شده .
انسان بايد با رفيقش ، با خانمش با بچّههايش مشورت كند . قابل انعطاف باشد . خودرأى نباشد . استبداد نداشته باشد . لجاجت نداشته باشد . خودرأيى انسان را در دنيا و آخرت بدبخت مىكند ، مخصوصاً راجع به دين . اگر احتمال مىدهى كه جهل مركّب باشد ، عالمى را پيدا كن كه استاد باشد ، عاقل و متديّن باشد ، و عرضه بدار دينت را بر او ، تا ببيند درست است يا نه ؛ و اگر در يك جا شكّ كردى ، شبهه كردى كه
اخلاق در خانه (فارسى) — صفحة 127
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٢٧