آيا وجدان اخلاقى مىتواند غرائز را كنترل كند ؟
اين گونه قضايا از عاطفه و وجدان انسان سر چشمه مى گيرد . و عاطفه چه موجود لطيفى است ! چنانچه عقل و علم نيز بسيار گرانبها بودند . اما آيا وجدان اخلاق مىتواند نيروى كنترل كننده اى براى انسان باشد ؟ جوابش همان است كه براى عقل و علم ذكر شد . در حال عادى بله ، نيروى خوبى است ، اما خدا نكندكه يكى از غرائز ، طوفانى و طغيانى شده و اسب چموش غريزه رم كند . اگر چنين شود ، ديگر تنها چيزى كه به جايى نرسد ، فرياد اين وجدان اخلاقى است . خيلى از افراد جنايتكار را سراغ داريم كه بعد از جنايتشان ضربات و تازيانه هاى وجدان اخلاقى آنها را ديوانه كرد . اما در حين جنايت و در آن هنگام كه غريزه طوفانى بود ، وجدان را زير پا گذاشتند . اين بهترين دليل بر اين مدعاست كه وجدان اخلاقى خوب است اما آنگاه كه غريزه طوفانى باشد ، ابداًنمى تواند كار كند .
انيشتن اتم را شكست . نخستين نتيجه عمل وى بمبى شد كه 75 هزار بى گناه را در ژاپن به خاك و خون كشيد . به اين شكل افسر 25 ساله نيرومندى از نيروى هوايى را جايزه مفصلى ( ارتقاء درجه از افسرى به سپهبدى ) برايش تعيين كردند و به او گفتند اين بمب را در ژاپن انداخته و برگردد . در بحبوحه غريزه شهرت طلبى ، پول پرستى و تحسين سناى آمريكا ، غرائز او طوفانى وبحرانى شد . و آنگاه وجدان اخلاقى پايمال شد ، بمب را در ژاپن انداخت و بعد هم خبر كشتار و خاكستر شدن 75 هزار نفر بيگناه به گوشش رسيد . همان موقع تكان خورد و شب خوابش نبرد . ضربات وجدان اخلاقى