به آن مىكند كه به موجب آن حتى تاخير را جايز نمى دانيد .
آنگاه كه دنبال آن كاريد ، ترغيب مىكند تا اينكه كار را انجام دهيد و وقتى كار انجام شد شما را تسحين مىكند آنچنان كه از انجام آن كار نشاط و سرورى در خود مى يابيد .
براى مثال تصميم گرفته ايد كه جهاز به دخترتان داده و او را شوهر دهيد . وقتى اين تصميم را گرفتيد نيرويى در وجودتان مرتب شما را تشويق به اين كار كرده و كوتاهى در آن امر را جايز نمى دانيد . وقتى هم كه پيگيرى آن كار را مى كنيد ، آن نيرو مرتب ترغيب به جزء ديگر كار مى نمايد و آنگاه كه جهاز فرزندتان را كامل كرديد و او به خانه شوهر رفت ، آن شب شما بسيار با نشاط و با سروريد ، گويا نيرويى از درون شما را تحسين مىكند . لذا در كارهاى خير ، عمل وجدان اين است : تشويق قبل ازعمل ، ترغيب در حين عمل و تحسين بعد از عمل .
اما در كارهاى بد : تهديد است قبل از عمل ، كفّ و جلوگيرى است در حين عمل ، و ملامت و سرزنش است بعد از عمل . يك انسان با وجدان اگر تصميم بگيرد كه نعوذ بالله با كسى تخلف كرده يا شخصى را گول بزند ، براى مثال يك كاسب با وجدان تصميم بگيرد كه جنسى راكه دارد نفروخته ، بازار سياه درست كند ، در هماندم كه مى خواهد اين تصميم را بگيرد حالتى در درون اوست كه او را از اين عمل ترسانده و تهديدش مىكند . علم نيز دخالت زيادى در اين تصميم گيرى وجدان دارد . چرا كه به همان اندازه كه علم داشته باشد ، تهديد كرده و او را از دنيا و آخرت مى ترساند . و در هر صورت تمام حربه ها را براى جلوگيرى از اين عمل به كار مى بندد .
عوامل كنترل غرائز در زندگى انسان (فارسى) — صفحة 117
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١١٧