ما اين ذكر ( قرآن ) را بر تو نازل كرديم تا آنچه به سوى مردم نازل شده است ، براى آنان تبيين كنى ، شايد انديشه كنند .
بنابراين ، پيامبر اكرم ( ص ) كه مفسر قرآن بودند ، چگونگى اداى فرايض الهى ، همچون نماز ، روزه ، حج ، زكات و ساير عبادتها را براى مسلمانان بيان كردند .
پس براى مشخص شدن اينكه زكات به چيزهايى تعلق مىگيرد ، بايد به احاديث نبوى و شيوهء عمل آن حضرت مراجعه كرد .
بعد از پيامبر اكرم ( ص ) ، ائمه اطهار ( ع ) آيات قرآن و احكام اسلام را براى امت اسلامى تبيين مىكردند ، زيرا اهل بيت پيامبر ( ص ) نيز مفسر و مبين قرآن هستند ، قرآن و اهل بيت دو ميراث گرانقدر پيامبر اكرم ( ص ) هستند كه مطابق حديث ثقلينروايت شده از سوى تمام فرقههاى اسلامى - از يكديگر جدا نمىشوند تا در روز قيامت به پيامبر ملحق شوند . مادامى كه امت اسلامى از اين دو ميراث گرانقدر تبعيت كند ، هرگز به گمراهى مبتلا نخواهد شد .
هنگامى كه زكات بر امت اسلامى واجب شد ، پيامبر اكرم ( ص ) دستور فرمودند كه از نه چيز زكات گرفته شود و آنه نه چيز عبارتاند از : چهار نوع از محصولات زراعى : گندم ، جو ، كشمش و خرما كه آنها را غلات اربعه مىگويند . سه نوع از حيوانات : گوسفند ، گاو و شتر كه به آنها مواشى ثلاثه مىگويند و نقدين : سكههاى طلا و نقره .
قابل ذكر است كه در احاديث معتبر اسلامى در اشاره به اين مطلب كه موارد تعلق زكات منحصر به همين نه چيز نيست ، تعبيراتى آمده است . امام صادق ( ع ) در اين زمينه مىفرمايند :
« كل ما كيل بالصاع فبلغ الاوساق فعليه الزكاة . » « 1 »
همهء آن چيزهايى كه به وزن و پيمانه در مىآيند ، اگر به حد
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 9 ، ص 62 .