( وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً ) « 1 »
لذا افرادى كه عزم سير و سلوك دارند ، بايد براى تحصيل ارادهء قوى تلاش كنند و بدانند اگر از ارادهء قوى برخوردار نباشد ، در راه مىمانند . بلكه بسيار ديده شده است چنين افرادى سر خوردهاند و سردرگمى سبب ساز انحراف شديد آنان شده است .
راهكارهاى تقويت اراده
اوّلين راهكار براى تقويت اراده اين است كه انسان ارادهء خود را به كار بگيرد و از او كار بكشد تا قوى شود . قوى بودن دست راست انسان ، نسبت به دست چپ ، مؤيّد همين حقيقت است . معمولًا انسان از دست راست خود بيشتر كار مىكشد و دست چپ را در اولويّت دوّم به كار مىگيرد . از اين رو دست راست قوىتر و مهيّاتر است .
كسى كه قصد سير و سلوك دارد بايد در سلوك معنوى خود جدّيت داشته باشد و با تلاش در جهت تقويت ارتباط خود با معبود از طريق عبادات و نيز تقويت ارتباط با مخلوق از طريق خدمت به مردم و شركت در امور خير ، ارادهء خود را قوى كند .
راهكار دوّم براى تقويت اراده عمل به دستورالعمل سورهء مزّمّل است . بايد دانست كه همين دستورات بسيار در تقويت ارادهء انسان مؤثّر است . مخصوصاً بيدارى در شب و راز و نياز با خداى سبحان ، ارادهاى قوى براى انسان به ارمغان مىآورد . آن چنان كه مىفرمايد :
( إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قيلا ) « 2 »
سوّمين و مهمترين راهكار تقويت اراده ، اجتناب از گناه است . اگر انسان در مواقعى كه زمينهء ارتكاب گناه دارد ، از گناه اجتناب ورزد ، به طور ناخودآگاه ارادهاى قوى پيدا خواهد كرد . دورى گزيدن از معاصى به قدرى از منظر قرآن كريم اهميت دارد كه در
هامش
( 1 ) . طه / 115
( 2 ) . المزّمّل / 6