« الله اكبر »
چنين نمازى به دنيا و آنچه در دنيا است ، ارزش دارد . از امام صادق ( ع ) در مورد معناى «
تكبيرة الاحرام »
پرسيدند ، ايشان فرمودند : يعنى اى نفس و اى دنيا ، اكنون موقع صحبت با خداست . در نماز با حضور قلب ، ذهن آدمى به اين سو و آن سو نمىرود ، بلكه فقط و فقط خداوند بر ذهن او حكومت مىكند .
اين چنين نماز است كه دعاى مستجاب دارد . ولى اگر كسى توفيق حضور قلب پيدا نكرد ، لااقل بايد در نماز مؤدّب باشد و شمرده شمرده نماز بخواند و مراقب فكر و ذهن خود باشد كه به هر سوئى نرود . نقل مىكنند امام جماعت يك مسجد ، روايتى با اين مضمون مشاهده كرد كه اگر كسى دو ركعت نماز بخواند ، دعايش مستجاب مىشود . چون حاجت خيلى مهمّى داشت به مسجد آمد و شروع به خواندن نماز كرد . وقتى
« بسم الله الرحمن الرحيم »
گفت و وارد نماز شد ، يادش آمد مسجدى كه در آن نماز مىخواند ، گلدسته ندارد و تا آخر نماز ، فكر و ذهن او به دنبال ساخت گلدسته بود . وقتى نماز را سلام داد ، ساخت گلدستهء مسجد نيز به پايان رسيد . بعد از نماز دست خود را براى دعا بالا كرد و انتظار اجابت داشت كه ناگهان متوجّه شد چه نمازى خوانده است . از اين رو خجالت كشيد و گفت : روايت مىفرمايد هركس دو ركعت نماز بخواند ، دعاى مستجاب دارد ، نه هركس گلدسته بسازد .
از آنچه تاكنون بيان شد ، اين نتيجه حاصل مىشود كه نماز مىتواند سالك را عروج دهد و او را به مقامات عاليهء عرفانى برساند . همچنين دانستيم آن نمازى كه اثرات فراوانى در پيشرفت سير و سلوك دارد ، نماز همراه با حضور قلب است . حال بايد دانست اين حضور قلب از كجا پيدا مىشود و موانع كسب توفيق آن كدامند ؟
خداوند تبارك و تعالى در سورهء مؤمنون ، صفاتى را براى اهل ايمان ذكر مىنمايد . مقصود خداوند از بيان آيهء شريفهء ( وَ الَّذينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُون ) ، بعد از آيهء شريفهء ( الَّذينَ هُمْ في صَلاتِهِمْ خاشِعُون ) فهماندن ارتباط مستقيم « اعراض از لغو » و « خشوع
سير و سلوك؛ مقدمه (فارسى) — صفحة 44
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٤٤