زاد و توشهاى كه در اين راه پر مشقّت لازم دارد ، بينديشد . در مورد اسرار و رازهاى شگفت نهفته در فريضهء انسانساز حج تفكّر كند تا اعمالى كه به جا مى آورد علاوه بر صحّت فقهى ، از حقيقت و كمال معنوى نيز برخوردار شود و داراى صحّت اخلاقى نيز باشد و مقبول درگاه پروردگار متعال گردد .
3 ) محاسبهء نفس :
كسى كه مىخواهد به حج يا عمره مشرّف شود ، بايد قبل از سفر به محاسبهء نفس بپردازد . يعنى از اعمال و احوال خود ، بازرسى دقيقى به عمل آورد و بنگرد كه آيا عباداتى نظير نماز ، روزه ، خمس ، صلهء رحم ، نيكى به ديگران و ساير عبادات را به نحو صحيح انجام داده است ؟ آيا اموال و دارايى او حلال است ؟ آيا ديگران به ويژه نزديكان و وابستگان او از وى راضى هستند ؟ و بدين صورت قبل از سفر به سوى خداوند متعال ، متوجّه اعمال خويش گردد و ضمن محاسبهء آن اعمال ، با خود بينديشد كه اگر بهجاى سفر حج ، به عالم برزخ وارد مىشد ، وضع او چگونه بود ؟
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ماقَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُون « 1 »
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، تقواى الهى پيشه كنيد و هركس بايد بنگرد كه براى فردا ، چه عملى پيش فرستاده
هامش
( 1 ) . حشر / 18