بدل اعتكاف
از منظر آيات قرآن كريم و روايات اهل بيت ( ع ) ، بسيارى از عبادات و از جمله اعتكاف ، بدل و جايگزين دارد . بعضى از مردم به سبب گرفتارى و مشغلهء فراوان ، توفيق شركت در اعتكاف را پيدا نمىكنند ؛ مثلًا خانمى كه شوهر و فرزندانش نياز به مراقبت دارند و به اندازهء چند روز هم نمىتواند آنان را رها كند و امكان رفتن به اعتكاف را ندارد ، يا مردى كه شغل مهمّى دارد ، يا تعطيلى كار به امرار معاش خانوادهاش ضربه مىزند و يا نمىتواند افراد تحت تكفّل خويش نظير زن و فرزند و پدر و مادر را تنها بگذارد و امكان شركت در اعتكاف را ندارد .
خداوند متعال براى اينگونه افراد ، بدل اعتكاف را مقرّر فرموده است و چندين برابر ثواب اعتكاف نيز براى بدل اعتكاف وضع نموده است و اين در حالى است كه معتكف شدن ثواب بسيار والايى دارد .
اعتكاف در سيره زندگانى ائمه اطهار ( ع ) بسيار مشاهده مىشود ، ولى بدل اعتكاف نيز در تاريخ زندگانى آن ذوات مقدّس ، جايگاه ويژهاى دارد و در موارد متعددى بر آن تأكيد فرمودهاند .
راوى مىگويد من مشكلى داشتم كه به دست امام دوّم يا امام سوّم ( ع ) حل مىشد . امام حسين ( ع ) معتكف بودند ، از اين جهت به نزد امام حسن مجتبى ( ع ) رفتم و از ايشان درخواست كمك كردم . آن حضرت به دنبال من به راه افتادند تا مشكلم را حل كنند . در راه از كنار مسجدى كه امام حسين ( ع ) در آن معتكف بودند عبور كرديم ؛ امام مجتبى ( ع ) فرمودند : چرا مشكل خود را به برادرم نگفتى ؟ گفتم يابن رسول الله ! ايشان معتكف بودند و من نخواستم مزاحم اعتكاف آن حضرت شوم . در اين هنگام امام حسن مجتبى ( ع ) فرمودند :