در تفسير آيات اين سورهء مباركه مىتوان چنين گفت : قسم به عصر و عصارهء عالم خلقت ؛ يعنى حضرت ولىعصر ( عجل الله تعالى فرجه ) ، همانا انسانها همگى زيان كارند ، مگر آنان كه دو بال براى پرواز به سوى سعادت داشته باشند . نخست ، ايمان و انجام عمل صالح و بال دوم امر به معروف و نهى از منكر است . كسانى كه در عين ايمان به خدا و انجام دادن اعمال صالح ، به حق سفارش و در مقابل گناه صبر مىكنند .
ملّتى كه يك بال داشته باشد ؛ يعنى صرفاً ايمان داشته و به دستورهاى دينى عمل كند ( ايمان فردى ) ، در آسمان كمال نمىتواند پرواز كند . چنين مردمى در صورتى مىتوانند پرواز كنند كه علاوه بر آنكه خود نماز مىخوانند ، خمس مىدهند و در راه خدا جهاد مىكنند ، ديگران را نيز به اين كارها دعوت كنند .
اگر كسى ايمان نداشته باشد ، اما امر به معروف و نهى از منكر كند ، مانند عالم بىعمل است ؛ يعنى عالمى كه مردم را به كارهاى نيك دعوت مىكند ، اما خود بدان عمل نمىكند . در روايات آمده است كه در قيامت عالم بىعمل را به جهنم مىبرند و در آنجا از بوى بد او اهل دوزخ به خدا شكايت مىكنند . بنابراين ، كسى كه بگويد ولى عمل نكند ، يك بال دارد و نيز كسى كه عمل كند اما نگويد ، باز هم يك بال دارد و نمىتواند به سعادت برسد .
7 - 3 آثار ترك امر به معروف و نهى از منكر در جامعه
در قرآن كريم دربارهء عقوبت ترك امر به معروف و نهى از منكر حكايتهايى دربارهء امّتهاى گذشته نقل شده است كه داستان اصحاب سبت يكى از آنهاست . داستان اصحاب سبت در سورههايى از قرآن مجيد نظير سورهء بقره ، نساء ، اعراف و سورههاى ديگر بيان شده است . تكرار اين داستان در