آنانكه به مقام خشوع نرسيده باشند ، نماز واقعى برايشان دشوار و سنگين است . چنين افرادى به خاطر ترس از جهنم و طمع بهشت نماز مىخوانند . همهء اشخاص مىتوانند در نماز خضوع و خشوع را مراعات كنند ، به شرط آنكه تمرين كافى در اين زمينه داشته باشند و نيز داراى ارادهاى قوى باشند .
1 - 6 نماز مقبول و نماز صحيح
نماز مقبول آن است كه با خضوع و خشوع بهجا آورده شود و آداب ظاهرى و باطنى در آن مراعات شود . اين نماز موجب تزكيهء نفس و پاكى روح و روان مىشود و تأثير تربيتى و اخلاقى فراوانى دارد . از اينرو چنين نمازى را نماز اخلاقى نيز مىگويند ؛ نمازى كه فرشتگان آن را با درخشندگى خاصى به پيشگاه خداوند متعال مىبرند و پروردگار عالم اين نماز را مىپذيرد .
نماز صحيح ، همانطور كه پيشتر توضيح داده شد ، موجب رفع تكليف مىشود و به سبب آن انسان در جهان آخرت مورد بازخواست قرار نمىگيرد . چنين نمازى را نماز فقهى نيز مىگويند . نمازى كه فرشتگان آن را در حالى كه نورانيت و درخششى ندارد ، به محضر ربوبى مىبرند و مورد قبول خداوند قرار نمىگيرد . پيامبراكرم ( ص ) فرمودند :
« إِنَّ مِنَ الصَّلاة لَمَايُقبَلُ نِصفُها وَ ثُلُثُهَا وَ رُبُعُهَا وَ خُمُسُهَا إلَى العشرِ وَ إِنَّ مِنهَا لَمَايُلَفُّ كَمَايُلَفُّ الثَّوبُ الخَلقُ فَيُضرَبُ بِهَا وَجهُ صَاحِبِهَا وَ إِنَّمَا لَكَ مِن صَلَاتِكَ مَا أقبَلتَ عَلَيهِ بِقَلبِكَ » « 1 »
بعضى از نمازها نيمى از آن پذيرفته مىشود ، بعضى يك سوم آن ، برخى يك
هامش
( 1 ) مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 58