5 - 14 ميزان اعمال
در قرآن شريف و روايات اهل بيت ( ع ) از ميزان اعمال يعنى وسيلهء سنجش اعمال انسانها در روز قيامت مكرّراً ياد شده است :
وَ نَضَعُ الْمَوازينَ الْقسْطَ لِيَومِ الْقِيامَة فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً
« 1 » ما ترازوى عدل را در روز قيامت بر پا مىكنيم پس به هيچ كس كمترين ستمى نمىشود .
فَامّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازينُهُ فَهُوَ فى عيِشَة راضِيَة وَ امّا مَنْ خَفَّتْ مَوازينُهُ فَامُّهُ هاويَة
« 2 » امّا كسى كه ترازوى اعمالش سنگين است در يك زندگى خشنود كنندهاى خواهد بود ، امّا كسى كه ترازوهايش سبك است پناهگاهش دوزخ است .
معلوم است كه « ميزان » هر چيزى بايد مناسب با آن چيز باشد . « ميزان » براى سنجش امور مادّى ، ترازوست ، « ميزان » براى سنجش علوم ، منطق و انديشه است و « ميزان » براى سنجش معنويّات هم فضائل است ؛ بنابراين بايد ميزان در روز قيامت انبياء و اوصياء ( ع ) باشند كه فضائل مجسَّم در ميان آدميان هستند .
مراد از سبكى و سنگينى اعمال نيز بايد ايمان ، خُلقيّات ، نيّات ، خلوص و تقواى افراد باشد ، همانگونه كه در روايات متعدّد سبكى و سنگينى به همين مضمون تفسير شده است .
بنابراين ، كسى كه به دستورات خداوند عمل نمىكند و به اندازهء قدرت خويش به همنوعان خود كمك و رسيدگى نمىنمايد و در هوسهاى زودگذر
هامش
( 1 ) انبياء / 47
( 2 ) قارعه / 9 - 6