5 - 3 معاد جسمانى
از قرآن كريم استفاده مىشود كه معاد انسانها نه فقط « معاد روحانى » ، بلكه « معاد جسمانى » نيز هست ؛ يعنى در روز قيامت ، روح انسان در حالى كه متعلّق به جسم اوست وارد محشر مىشود و در حقيقت انسان ، مركّب از روح و جسم وارد محشر خواهد شد ، آنگاه اگر در زمرهء نيكان و پاكان باشد ، وارد بهشت ، و اگر در صف آلودگان و گنهكاران باشد ، وارد جهنّم مىگردد . به عبارت ديگر انسانى كه در قيامت محشور مىشود مانند همين انسان دنيايى است و همانگونه كه در اين دنيا لذّت و درد روحى و جسمى دارد ، در آخرت نيز چنين خواهد بود . آتش جهنّم همانطور كه جسم او را در هم مىكوبد ، روح او را نيز مىسوزاند :
كَلّا لَيُنْبَذَنَّ فى الْحُطَمَة وَ ما ادْراكَ مَا الْحُطَمَة نارُ الله الْمُوقَدَة الَّتى تَطَّلعُ عَلَى الأفْئدَة
« 1 » چنين نيست كه مىپندارد ، به زودى كه در آتشى خرد كننده پرتاب مىشود . تو چه مىدانى آتش خرد كننده چيست ؟ آتش برافروخته خدايى است ، آتشى كه از دلها سر مىزند .
و همانگونه كه در بهشت از خوردنىها و آشاميدنىها و همسران بهشتى بهرهمند است ، روح او نيز از معنويّات بهشت لذّت مىبرد :
لَهُمْ فيِها فَاكِهَة وَ لَهُمْ مايَدَّعُونَ سَلامٌ قَولًا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ
« 2 » براى آنها در بهشت ( هرگونه ) ميوه است و هرچه بخواهند در اختيار آنها خواهد بود ، از جانب پروردگار مهربان ( به آنان ) سلام گفته مىشود .
هامش
( 1 ) همزه / 7 - 4
( 2 ) يس / 58 - 57