2 - هيچگاه از تأثير كلام خود مأيوس نباشد كه كلام از روى يأس ، روح ندارد .
3 - حركات دست و چشم بايد متناسب با مطالب باشد .
4 - انبساط و انقباض قيافه متناسب با مطالب باشد ؛ مثلًا اگر مطالب مربوط به دوزخ باشد قيافه هم گرفته است ؛ ولى اگر مربوط به نشاط و سرور است ، نبايد قيافه گرفته ، و عبوس و دوزخى باشد .
5 - تناسب مزبور در تن صدا هم بايد رعايت شود .
6 - انتخاب كلمات بايد كاملًا متناسب با زمان و مكان ، و شنوندگان ، و مطلب مورد نظر باشد .
7 - محل خطابه بايد طورى باشد كه موجب خستگى شنوندگان نباشد . اندازهى نور ، اندازهى ارتفاع از سطح افراد ، و غيره .
تمرينات :
1 - تعريف و فايدهى خطابه را ذكر كنيد .
2 - خطابه از چه نوع قضايائى تشكيل مىشود ؟
3 - اقسام خطابه را ذكر كنيد .
4 - شرايط عمومى خطابه را بيان كنيد .
قياس شعرى
شعر در ادبيات ، كلامى خيالى ، متشكل از كلماتى موزون مىباشد .
ولى در منطق فقط جهت خيالى بودنش مورد توجه مىباشد ، هرچند در قالب كلماتى بىوزن ، و حتى به صورت شعر ادبى نو هم نباشد ؛ مثلًا اين جمله :
" گوشت و حبوبات كوبيده را نخور كه مورد تنفر ، و تهوع آور