اقسام خطابه
خطابه 5 نوع است :
1 - خطابههاى قضائى و مشاجرى : خطابههائى كه در اثبات جرم يا دفاع از متهم در دادگاهها ، و يا مجامع عمومى ايراد مىشوند .
2 - خطابههاى مشاورى : آنهائى كه هنگام درجه دادن و يا پائين بردن منصبهاى اجتماعى رجال مملكتى ، و يا براى مشورت ميان هيئت دولت ، و يا دو دولت با هم ، انجام مىشوند .
3 - خطابههاى منافرى : آنهائى كه به عنوان مدح يا ذم اشخاص ، و يا اجناس هنگام معاملات انجام مىشوند .
4 - خطابههاى ارشادى : آنهائى كه براى تهذيب ( اخلاق ) مجتمع انجام مىشوند .
5 - خطابههاى تعليمى : خطابههائى كه به عنوان تدريس و بحث انجام مىشوند .
در هر جامعهاى و هر زمانى يك نوع از اين خطابهها زياد رواج داشته است . حوادث و نيز شعور اجتماعى جامعه در اين مطلب دخالت دارند .
مثلًا در يونان قديم به علت نزاعهاى زياد حاصل از يك هرج و مرج عمومى ، خطابههاى قضائى زياد شيوع داشته است . در عرب جاهليت ، خطابههاى منافرى زياد بوده است .
هر يك از خطابههاى مزبور شرائطى خاص به خود دارد ؛ ليكن همهى آنها يك شرائط عمومى نيز دارند . مانند : 1 - اطمينان و آرامش روحى : اگر خطيب مضطرب باشد و نتواند بر اعصاب خود مسلط شود ، نمىتواند درست كلمات را با مطالب ذهنى خود تطبيق دهد .