همگانى داد و سپس فرمان داد كه حاضرين به غائبين اطلاع دهند . و اين آخرين فريضه الهى بود كه در دين اسلام نازل شد : فريضه ولايت .
آن گاه خدا وحى فرمود كه امروز دينتان را برايتان كامل نمودم و نعمتم را بر شما تمام كردم « 1 » يعنى پس از فريضه ولايت فريضه و دستور ديگرى نازل نمىكنم ! فرائض شما كامل شد . « 2 »
با كمتر دقتى در اين حديث روشن مىشود كه منظور امام ، همان ولايت به معناى سرپرستى مىباشد .
چنان كه در حديث معروف « غدير خم » كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مردم را در آن هواى گرم و موقعيت فوق العاده جمع نموده اعلام داشت : « هر كه من مولاى او هستم على مولاى اوست » كه محدثين شيعه و سنى نقل كردهاند ، پيداست كه منظور ولايت و مولويت به معناى رهبرى و جانشينى پيامبر است ، كه در آن موقعيت بسيار حسّاس براى صلاح مسلمانان اعلام فرمود .
چنان كه معناى اولى و ظهور لغت ولى و مولى نيز همين معناست .
و احتمال اين كه به معناى « دوستى » باشد يا منظور اين باشد ، كه على عليه السلام ياور شماست ، همچون احتمال اين است كه شخصى از لغت « رئيس » دوستى اراده كند و گفته شود اين كه مىگويد زيد رئيس شماست منظورش رهبرى نيست بلكه منظور اين است كه زيد ياور شماست .
خصوصاً بايد در نظر داشت كه اعلام اين معنى كه على عليه السلام دوست
هامش
( 1 ) - / « اليوم اكملت لكم دينكم و اتممت عليكم نعمتى » مائده آيه 3
( 2 ) - / كافى با سند صحيح از زراره و فضيل و بكير و محمد بن مسلم و بريد كه همگى از امام باقر عليه السلام شنيدهاند .