مرحوم سيد جمال الدين گلپايگانى مىفرمود : اگر گناهان بزرگ و مسلّم را نيز انكار نموده حلال بداند و يا اساس معاد را منكر شود نيز كافر و نجس است . « آية الله شاهرودى مدظله نيز همين طور . »
آية الله خوئى مدظله تنها انكار اصل معاد را اضافه مىكند و گناهان بزرگ و يا ضروريات ديگر را ذكر نمىكند .
مرحوم حجت كوه كمرى منكر هر مطلب ضرورى را - و لو به اشتباه - موجب كفر مىدانست . « 1 »
اينها نظريات فقها عظام انارالله برهانهم در اين مسئله بود .
بحث در اين نظريات ازنظر « فقهى » وانتخاب نظر صحيح چندان متناسب اين نوشته نيست و به اصطلاح « البحث فى محله . »
فقط خواستم ميزان كفر واسلام و طهارت و نجاست در اين مسئله را در نظر داشته باشيم و بدانيم كه بنابراين انكار هر مطلب اسلامى موجب كفر نمىشود .
هامش
( 1 ) - / عقايد مزبور از حواشى آقايان بر كتاب عروة الوثفى كه جداگانه به چاپ رسيده استخراج شده است .