معناى « لولا فاطمه . . . »
و اما جملهء سوم : « لولا فاطمة لما خلقتكما » اگر فاطمه نبود شمايان را نمىآفريدم . . .
براى توضيح اين جمله توجه به نكاتى ضرورت دارد : مشخص است كه نه تنها هدف از خلقت ، بلكه هدف از بعثت پيامبر و به ويژه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله تربيت انسانهائى كامل و و اصل الى الله مىباشد . برنامهاى كه در اسلام براى تحقق اين هدف بيان شده است از هنگام تولد ، بلكه از هنگام انعقاد نطفه و بلكه از مرحلهء ازدواج پدر و مادر آغاز مىشود . هر چند نيل به مطلوب كامل در اين خصوص ، نيازمند مقدمات تكوينى اى است كه چون مقدماتى بسيار ، مرتبط با زمان دور و نزديك - / قبل از ازدواج والدين و حتى نسلهاى قبل را شامل مىشود . . . ديگر در مقام تشريع ذكرى از آن نيست لكن به هر حال پياده شدن اين برنامه كامل بسيارى مقدمات دور و نزديك مىطلبد و در كمتر موردى به طور كامل تحقق پيدا مىكند .