را هم دارد كه زمين و آسمان و . . . » « 1 »
برخى روايات ديگر هم كه در بحثهاى ديگرى وارد شده همين را مىرساند . مثل حديث مهريهء حضرت فاطمه عليها السلام كه « همهء آبهاى دنيا مهريّهء زهرا عليها السلام مىباشد » . يعنى اصل حيات طبيعت به خاطر اوست ، يا حديث تعيين حدودفدك كه در كلام امام كاظم عليه السلام خطاب به هارون الرشيد آمده است كه كل مملكت اسلامى آن روز يا بيشتر از آن را شامل مىشود . البته جمله حضرت امام كاظم عليه السلام شايد فقط حقانيّت حكومت را برساند يعنى حكومت بر كل اين سرزمينها از آن هاست .
همهء آن چه تاكنون گفته شد بر اساس معناى « عليّت غائى » بود يعنى هدف از خلقت عالم ، انسان كامل است .
بررسى حديث از زاويه عليّت فاعلى
مىتوان حديث مزبور ( لو لا . . . ) را از زاويه عليّت فاعلى هم
هامش
( 1 ) . پس خداى عزّ و جلّ فرمود : « اى ملائكهء من و اى ساكنان آسمانهايم ، من نيافريدم آسمانى برافراشته و نه زمينى گسترده و نه ماهى نورافشان و نه خورشيدى درخشان و نه فلكى در گردش و نه دريايى در جريان ، و نه كشتى اى شناور . . . ، مگر در محبت اين پنج تن كه در زير عبايند . . . . »