مقدم است و سپس عالم مثال قرار دارد و آن گاه عالم ماده .
از آنچه گفتيم معلوم مىشود كه ترتيب مذكور يك نوع ترتيب در عليت نيز هست يعنى عالم عقل علت و افاضه كننده عالم مثال ، و عالم مثال علت و اعطا كنندهء عالم ماده مىباشد . و نيز با كمك آنچه گفتيم كه علت همه كمالات معلول را به طور اعلى و اتم دارد ، معلوم مىشود كه عوالم سه گانه مزبور يك نوع تطابق و توافق دارند . منظور اين است كه در عالم مثال نظامى همچون عالم ماده به نحو اكمل ، و در عالم عقل نظامى مطابق نظام عالم مثال ، تحقق دارد ، البته به طور بسيط و اجمالى .
و همين طور نظام ربوبى موجود در علم علم بارى تعالى ، مطابق نظام عقل ولى به طور اكمل مىباشد ، هر نظام و قانون و موجوداتى كه در جهان معلول هستند در جهان علت نيز مىباشند ولى به طور اكمل .
فصل دهم : « عقل مجرد و كيفيت پيدايش كثرت در آن »
لازم است ابتدا به اين مطلب توجه كنيم كه كثرت افرادى يك ماهيت ، حتما در صورتى است كه مقارن با ماده باشد ، و ماهيت مجردات هرگز تكثر افرادى نمىتواند داشته باشد . دليل اين مطلب اين است كه كثرت عددى بايد حتما به عوارض و مقارنات غير لازم يك ماهيت باشد ، و گرنه يك ماهيت هيچ گونه فردى - حتى يك فرد هم - نمىتواند داشته باشد ، زيرا اگر تكثر ماهيت مربوط به ذات آن يا عرض لازم آن باشد يعنى لازمهء ذات يا جزء ذات يا عارض لازم ذات باشد ، لازمهاش اين است كه كثرت عددى ملازم لاينفك و يا ذاتى هر مصداق