تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آغاز فلسفه (ط پنجم 1385ش) (فارسى) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
براى مقاومت وجود ندارد آن گاه تسليم سقوط مىشود و با قصد و اراده ، خود را ساقط مىكند . همهء آنها كه در اين گونه شرائط ساقط مىشوند از نظر دقيق علمى خودشان خود را ساقط مىكنند و خودكشى مىنمايند ، ليكن چون قصدشان با معمول قصدها و اراده‌ها كه در شرائط عادى انجام مىشوند تفاوت دارد توجه به اين قصد و اراده نشده و محكوم به حكم خودكشى هم نگرديده‌اند .

فصل هفتم : « علّت غايى »

علت غائى همان كمال آخرين است كه هر فاعلى در فعل خود به آن توجه مىكند . حال اگر علم و آگاهى هم در فعل فاعل دخالت داشته باشد مراد و مقصود فاعل هم از فعلش همان غايت است ، و اگر فعل را مىخواهد به خاطر علت غائى مىخواهد و همان مراد و مقصود ، غايت و آخرين كمال خواهد بود ، يعنى همانطور كه آخرين كمال است ، مقصود هم مىباشد . شنيده‌ايد كه مىگويند : غايت در تصور و ادراك پيش از عمل است و در وجود و تحقق پس از آن . يعنى مقصود اولى اوست و آخرين كمال موجود هم اوست . و اگر علم هيچ گونه دخالتى در فاعليت فاعل نداشته باشد ديگر ، غايت ، مقصود ومراد نيست ( زيرا علمى نيست تا قصد و مقصودى باشد ) ليكن به هر حال فعل فاعل نهايت و آخرى دارد ، همان نهايت كار ، غايت فعل اوست . توضيح اينكه هر چيزى با كمال و تمام خود يك نسبت ثابتى دارد