تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آغاز فلسفه (ط پنجم 1385ش) (فارسى) — صفحة 138

مساهمون:

ص١٣٨
چهارم از خواص كم خاصيت تساوى و غير تساوى است . مفهوم مساوات يعنى يكسانى در مقدار . بنابراين اختصاص به مقداريات ( كميات ) دارد و اگر در غير مورد كم به كار رود بالعرض مىباشد . پنجم از خواص كم ، نهايت و لا متناهى بودن است . مفهوم متناهى و غير متناهى ، به معناى امتداد بى حد و يا محدود مقدار است ، و بنابراين مخصوص كم مىباشد . البته در موارد ديگر هم ( مانند قدرت و كمالات نفسانى ) به كار مىرود ولى همانطور كه در مفهوم مساوات گفتيم به طور بالعرض و غير حقيقت مىباشد .

فصل دهم : « كيف »

كيف عرضى است كه بذاته قابل تقسيم و انتساب نمىباشد ( به خلاف كم كه بالذات قابل قسمت است و به خلاف مقولات نسبى كه بالذات انتساب دارند ) . كيف را در نخستين تقسيم به چهار قسم كرده‌اند : كيف نفسانى مانند علم و اراده و ترس و شجاعت و يأس و اميد . دوم كيف مخصوص بكم ، مانند استقامت و انحناء و اشكال هندسى ( در كم متصل ) و يا چون زوجيت و فرديت اعداد ( در كم منفصل ) . سوم كيف استعدادى كه قوه و لا قوه ناميده مىشود مانند همهء استعدادهاى كامل انفعالى چون سستى و نرمى - كه استعداد كامل پذيرش دارد - و استعدادهاى كامل مقاومتى و غير انفعالى چون سختى . و همين طور هر گونه استعداد كه در ماده وجود دارد هر چند مقاومتى و يا انفعالى كامل نباشد .